Οι κεντρικές ιδέες του Προγράμματος

     *** Πρόκειται για  διάφορα γεγονότα (ομιλίες και βιωματικά εργαστήρια), συνδεόμενα μεταξύ τους σε ένα ευρύτερο πλαίσιο -«Πρόγραμμα»- με θέμα τις σχέσεις έρωτα, σεξουαλικού πόθου και αγάπης.
     *** Ο πλήρης τίτλος του Προγράμματος, είναι «…στους αιρετικούς της αγάπης: τα μάτια που με κοίταξαν». Οι ιδέες του βασίζονται στο υλικό του βιβλίου μου με τον ίδιο τίτλο – υπό έκδοση, το 2020.
     *** Το Πρόγραμμα είναι εξαιρετικά ευέλικτο:
τόσο οι ομιλίες όσο και τα εργαστήρια είναι γεγονότα τα οποία μπορούν να υλοποιηθούν είτε μεμονωμένα είτε σε οποιονδήποτε συνδυασμό ή ακολουθία.

Οι κεντρικές ιδέες που στηρίζουν το υλικό του Προγράμματος.

[Α] Η έννοια της «σχέσης».
Μία από τις κεντρικές ιδέες αυτού του υλικού, είναι ότι η σχέση αντιμετωπίζεται
…..ως μια θεμελιακή ανθρώπινη ανάγκη, που πηγάζει από την ίδια τη δομή της ανθρώπινης ψυχής και τις λειτουργίες της,
…..ως ένας ιδιαίτερος “χώρος”, μια ξεχωριστή διάσταση συν-ύπαρξης, που συνιστά κάτι περισσότερο από το απλό άθροισμα των ατόμων που την απαρτίζουν.
Αυτός ο τόσο ιδιαίτερος “ενδιάμεσος χώρος” ανθρώπων που συναντιούνται, φαίνεται να διαθέτει τα δικά του ξεχωριστά γνωρίσματα, και να συντίθεται ενσώματα, συναισθηματικά και νοητικά από τα πρόσωπα που τον φτιάχνουν.

Επίσης, η σχέση μοιάζει να λειτουργεί πέρα από τις προσδοκίες μας να εκπληρώνουμε το ιδανικό μας για πρίγκιπες και πριγκίπισσες. Άλλωστε η σχέση έχει ανάγκες. Χρειάζεται φροντίδα, εμπιστοσύνη στις αντοχές της και στη διαρκή μεταβολή της, καθώς και πλαίσια ανάλογα με την εκάστοτε φύση της.

Και κυρίως, η σχέση δεν είναι ταυτόσημη με την εγγύτητα.
Η ανάπτυξή της στηρίζεται μάλλον στην αποδοχή της διαφοράς, και κατά μείζονα λόγο στην ευελιξία μας να πλησιάζουμε “προς” και να απομακρυνόμαστε “από” τον Άλλον, σε έναν αέναο χορό εγγύτητας και απόστασης.

Σε κάθε περίπτωση, κάθε σχέση επηρεάζεται επίσης από το ευρύτερο πεδίο ζωής μέσα στο οποίο μεγαλώνουμε και διαμορφώνουμε τα ψυχικά μας τοπία, τον τρόπο μας να ερωτευόμαστε και να αγαπούμε, τη ματιά μας για τη φθορά και το θάνατο, την ικανότητά μας να προσδίδουμε με ευθύνη το νόημα στην κάθε στιγμή της ζωής μας.

[Β] Διαφορετικές σχέσεις αναδεικνύουν διαφορετικές όψεις του Εαυτού μας.
Μία άλλη κεντρική ιδέα του υλικού αυτού είναι η εξής:

η τάση μας να σχετιζόμαστε μπορεί να ριζώνει στη σχεσιακή υφή της ανθρώπινης φύσης, όμως εκδηλώνεται με πολλούς τρόπους.

Οι τρόποι αυτοί αφορούν σε πολλές διαφορετικές επί μέρους ανάγκες και λειτουργίες μας, συχνά αντιφατικές μεταξύ τους (κάτι που στις μέρες μας γεννά άγχη, συγχύσεις, βασικές παρανοήσεις).
Οπότε, ωθούμενοι από αυτές τις πολύμορφες σχεσιακές μας ανάγκες, εκδηλώνουμε διάφορες όψεις του Εαυτού μας – αν ορίσουμε την έννοια του Εαυτού δυναμικά, ως το σύνολο των εκδηλώσεών μας ζώντας μέσα στον κόσμο. Για παράδειγμα:

***Κάποιες από αυτές τις όψεις καθορίζονται από την ανάγκη μας για ψυχική εγγύτητα, να αγαπούμε και να αγαπιόμαστε, να συμπορευόμαστε με τον Άλλον, να μοιραζόμαστε τον κόσμο μας, να παίρνουμε και να προσφέρουμε φροντίδα και προστασία.
***Κάποιες άλλες έχουν στη βάση τους την αναζήτηση των χθόνιων ριζών μας, τη βίωση της πρωτογενούς ζωικότητας που χαρακτηρίζει τον σεξουαλικό μας Εαυτό.

Και όλες αυτές οι όψεις μας φαίνεται να συνδιαλέγονται μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο της βαθιάς και πανανθρώπινης ανάγκης για ασφάλεια και ανάπτυξη συστημάτων δεσμών.

[Γ] Οι ανάγκες μας που έχουν να κάνουν με τον έρωτα, την αγάπη, τον σεξουαλικό πόθο, είναι σε πολλά σημεία τους αντιφατικές.
Όλο το Πρόγραμμα θεμελιώνεται στην πυρηνικής σημασίας σκέψη πως ο έρωτας, η σεξουαλική επιθυμία, και η συντροφική σχέση, ως εκδηλώσεις της ευρύτερης ανάγκης μας να συναντήσουμε τον Άλλον, αντιπροσωπεύουν ξεχωριστές περιοχές και επί μέρους ανάγκες της ύπαρξής μας.

Κάτι τέτοιο σημαίνει ότι οι ανάγκες αυτές ανθοφορούν σε διαφορετικό έδαφος η κάθε μία – και μάλιστα αντιφατικό: όπου ευδοκιμεί η μία περνούν στο φόντο ή και μαραίνονται οι άλλες.
Δηλαδή, δεν μπορεί να υπερτονιστεί η μία για να ικανοποιηθούν από το περίσσευμα και οι άλλες (όσο και να φάμε δεν ξεδιψούμε).

Όμως οι τερατόμορφες τεχνοκρατικές και καταναλωτικές μας κοινωνίες, για να επιβιώσουν, φαίνεται να είναι επιλεκτικές ως προς το τι “επιτρέπεται” να επιθυμούμε και τι όχι, σχετιζόμενοι.
Επίσης, η εκπαίδευσή μας και το μεγάλωμά μας φροντίζουν περίτεχνα να βλέπουμε με βδελυγμία, εμείς οι ίδιοι, πολλές από τις όψεις του Εαυτού μας και τις ανάγκες που ξεπηδούν καθώς σχετιζόμαστε, ως “σκοτεινές”, ως στίγματα και αναπηρίες.

Έτσι, τείνουμε να ξεχνούμε:
***πως ό,τι είμαστε είναι ολοδικό μας συστατικό, τόσο φυσιολογικό όσο τα πέντε δάχτυλα των χεριών και των ποδιών μας, 
***πως το σημαντικό δεν είναι ό,τι αναβλύζει πρωτογενώς από μέσα μας ως ανάγκη, αλλά η ευθύνη της διαχείρισής του. Και συχνά καθίσταται συλλογική αξία ο αυτο-ευνουχισμός, αντί της εκμάθησης του επώδυνου παιχνιδιού της αποδοχής του Εαυτού μας, του πώς να τον αγκαλιάζουμε ολόκληρον, τόσο με αγάπη όσο και με ευθύνη σε εμάς και τους Άλλους.

Οπότε, οι ανάγκες μας που έχουν να κάνουν με τον έρωτα, την αγάπη, τον σεξουαλικό πόθο, καθώς στριμώχνονται σε ένα αμείλικτο χωνευτήρι, συχνά μεταλλάσσονται σε μια μάταιη απόπειρα να εξομαλυνθούν οι ενδογενείς τους αντιφάσεις.

Στο Πρόγραμμα αυτό, επιχειρείται το ακριβώς αντίθετο: να εξερευνήσουμε τα αυτόνομα και ξεχωριστά γνωρίσματα της κάθε μιας από αυτές τις τρεις θεμελιακής σημασίας ανάγκες μας – χωρίς βέβαια να παραμελούμε διόλου την εξερεύνηση των κοινών τους παρονομαστών. 

[Δ] Η σημασία της υπαρξιακής μοναξιάς στο πώς σχετιζόμαστε.
Μία ακόμη σημαντικότατη ιδέα του Προγράμματος, είναι πως η έννοια της υπαρξιακής μοναξιάς (ένα μη περιγράψιμο αλλά κοινό και βαθύ αίσθημα απόστασης από τους Άλλους) διαχωρίζεται από τη διαπροσωπική μοναξιά (την απομόνωσή μας από τους Άλλους).

Σημερινά νευροφυσιολογικά δεδομένα μας φανερώνουν πως η υπαρξιακή μοναξιά μας φαίνεται είναι απόρροια της ίδιας μας της κατασκευής, του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί ο εγκέφαλός μας και συντίθεται η εμπειρία μας.
Οπότε, μάλλον δεν ζούμε σε ένα απολύτως προσωπικό σύμπαν γιατί καταδικαστήκαμε τιμωρητικά στη μοναξιά, δεν εκπέσαμε από κάποιον παράδεισο στον οποίο “θα έπρεπε” να ήμασταν ικανοί να παραμείνουμε. Τα πράγματα συνηγορούν πως είμαστε ως υπάρξεις μόνοι λόγω των “προδιαγραφών” μας.

Και δεν πειράζει. Καθόλου. Άσχετα αν ολόκληρη η καταναλωτική κουλτούρα επιμένει να στιγματίζει και να καταριέται αυτό το γεγονός, δημιουργώντας πανικό και ενοχές.
Και κυρίως απομονώνοντας και στιγματίζοντας όποιον τολμά να το αποδεχτεί αναζητώντας τρόπους όχι για να το αλλάξει, αλλά για να ζει ευτυχισμένα στον τεράστιο χώρο και την υγεία των διαπροσωπικών σχέσεων που δημιουργεί αυτή η αποδοχή.

Το σύμπαν μάλλον δεν είναι τόσο άδικο και κακοφτιαγμένο γιατί εμπεριέχει “κακούς” Άλλους που αγνοούν τις προσδοκίες μας και αρνούνται να αναπληρώσουν ό,τι εμείς θεωρούμε πως μας στέρησε η ζωή.
Είμαστε εμείς οι ίδιοι που σκοτώνουμε διαπροσωπικά τον Άλλον:
***όταν του καταλογίζουμε προσδοκία που δεν κατάφερε να μας απαλλάξει από την υπαρξιακή μας μοναξιά.
***όταν θεωρούμε υποχρέωσή του να είναι πάντα «παρών» για μας, όπως, όταν και όσο τον χρειαζόμαστε – και μάλιστα, να είναι εδώ όχι ως “έτερος” αλλά ως ασπιρίνη στην αδυναμία μας να δεχτούμε την ίδια μας τη φύση. 

[Ε] Η σχέση προϋποθέτει την αποδοχή της διαφορετικότητάς μας με τον Άλλον.
Μια ματιά στην καθημερινή εμπειρία των σχέσεών μας, αρκεί:
***Για να δούμε το χάος που επικρατεί στο τι εννοούμε λέγοντας «σχέση»
***Για να βεβαιωθούμε πως υπάρχουν πάρα πολλές αυταπάτες γύρω από το θέμα της μοναξιάς, και άλλοι τόσοι μύθοι για τη σχέση, που κατά κανόνα συρρικνώνεται σε έναν και μοναδικό ρόλο: να γίνεται ένας τρόπος αποφυγής της μοναξιάς.

Όμως, τελικά, μπορούμε κάπως να είμαστε “μαζί”;
Και αν ναι, τι ακριβώς σημαίνει “μαζί”;
Ένα είναι το σίγουρο.

Πως οι άνθρωποι, ως όντα, ακριβώς λόγω της σχεσιακής μας φύσης, μπορούμε να επιτύχουμε θαυμάσιες διαπροσωπικές σχέσεις, άσχετα αν δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε το δεδομένο της υπαρξιακής μας μοναξιάς.

Όμως πρώτα οφείλουμε να αναγνωρίσουμε τη διαφορετικότητά μας και την αυτοτέλεια του Άλλου, να πάψουμε να τον θεωρούμε υπεύθυνο γιατί δεν καταφέρνουμε το ακατόρθωτο:
…να ξεπεράσουμε τα όρια της μοναξιάς που συνεπάγεται η μοναδικότητά μας, 
…να βιώσουμε την απόλυτη ψυχική και ενσώματη ένωση με τον “Άλλον”,
…να “νικήσουμε” αυτήν την παράδοξη, γλυκόπικρη νοσταλγία για κάτι που δεν ζήσαμε ποτέ, αυτήν την ανομολόγητη και συχνά  βασανιστική αίσθηση μοναξιάς σε κάθε στιγμή της όποιας σχέσης μας με τον Άλλον,
…να αγνοήσουμε τον αρχετυπικό και πανανθρώπινο φόβο του θανάτου.

Εγγραφή στο Newsletter

You can change your mind at any time by clicking the unsubscribe link in the footer of any email you receive from us, or by contacting us at petrosthu@gmail.com. We will treat your information with respect. For more information about our privacy practices please visit our website. By clicking below, you agree that we may process your information in accordance with these terms.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here: https://mailchimp.com/legal/

 Newsletter Permissions * :