el web-page contents will be updating till January 2019
el web-page contents will be updating till January 2019

Η Ελένη Βρετζάκη για το βιβλίο των Σκιών…

 

Γιατί το βιβλίο αυτό απευθύνεται σε ανθρώπους σαν εμένα;

Γιατί το βιβλίο μπορεί να συγκινήσει, να αρέσει, ακόμη και να γοητεύσει τον κοινό αναγνώστη;

Γιατί μπορεί ακόμη και να χρησιμεύσει στο ευρύ κοινό, όχι με την έννοια ενός οδηγού ζωής, ενός «τσελεμεντέ», αλλά με αυτήν που κάθε άξιο βιβλίο αφήνει ίχνη στη σκέψη, αλλά και στη ζωή μας;

 

ΔΟΜΗ

Η Δομή είναι ένα από τα βασικά προτερήματα του βιβλίου. Ο συγγραφέας στο πρώτο κεφάλαιο μάς συστήνει τη Σκιά, πού κατοικοεδρεύει, πώς εκφράζεται η ενέργεια και η δύναμή της, ποια είναι τα χαρακτηριστικά της. Μέσα από αυτήν την πρώτη γνωριμία, μας συστήνει παράλληλα, πλην όμως αθέατα, αν και όχι αναίμακτα, και τον συνοδό της: το εσωτερικό μας παιδί.

Μέσα από το ξετύλιγμα του μίτου των πηγών της Σκιάς, μας βοηθά να ανιχνεύσουμε βήμα-βήμα τη Σκιά και τις εκφράσεις της, τον ίδιο μας τον εαυτό.

Δεν είναι μόνο η δομή του βιβλίου, η ανάλυση και η σύνθεση του θέματος που διαπραγματεύεται, είναι επίσης ο χειρισμός της γλώσσας, που είναι απλή και κατανοητή, παρόλο που στο βάθος πρόκειται για ένα επιστημονικό σύγγραμμα, αλλά και το λογοτεχνικό ύφος ή, καλύτερα, ο τρόπος γραφής και γενικότερα οι χειρισμοί παρουσίασης του νοήματος.

 

ΠΑΡΑΘΕΜΑΤΑ

Αυτά σε σχέση με τη μακρο-δομή του βιβλίου. Όμως, στο τέλος κάθε υπο-κεφαλαίου, μας περιμένει μια έκπληξη: είναι εκείνα τα πλάγια γράμματα με τα αποσπάσματα αγαπημένων συγγραφέων που συχνά δίνουν με διαφορετικό τρόπο το νόημα όσων διαβάσαμε προηγουμένως, προσθέτοντας μια πιο βιωματική προσέγγιση και βαθύτητα στην ανάγνωση.

Ομολογώ ότι αυτές τις παρενθέσεις-αγκύλες τις απόλαυσα ως το μεδούλι, τις βρήκα εύστοχες, συγκινητικές, ξεκουραστικές και ενίοτε αποκαλυπτικές. Είναι σαν το βιβλίο να κυλά σε δυο παράλληλους δρόμους: ο ένας, μακρύς, καθαρός, ασφαλής, με σήμανση, τροχαία και φανάρια· ο άλλος, σύντομος σαν μια εσωτερική βουτιά, ένα ανοιγοκλείσιμο των ματιών, που σε οδηγεί στον ίδιο προορισμό.

Μέσα από τα αποσπάσματα αυτά είναι σαν να αποκαλύπτεται με τη σεμνή του γενναιότητα ο ίδιος ο Πέτρος και οι προτιμήσεις του ή σαν να σου λέει «ξέρεις, εγώ μπορεί στο βιβλίο να σου αναλύω και να σου εξηγώ έτσι τα πράγματα, αλλά πριν από εμένα, τα είπαν κι άλλοι, μπορεί με διαφορετικό τρόπο, αλλά μεστά και δυνατά» ή «ξέρεις, βρήκα αυτό και μου άρεσε πολύ, δες το κι έτσι, μήπως καταλάβεις καλύτερα τι θέλω να σου πω..».

Και είμαι σίγουρη πως, εάν μπορούσε να βάλει και μουσική, θα το έκανε και πάλι πολύ πετυχημένα, διότι τα συνηθίζει κάτι τέτοια και τον ευχαριστούμε πολύ γι’ αυτό. Εξάλλου, μας το ομολογεί και στο βιβλίο του Ο χορός των θαυμάτων, πως με αυτά τα παραθέματα παρουσιάζει μια άλλη όψη του, «αυτήν που γοητεύεται από διάφορα πανέμορφα κείμενα και τα δείχνει σαν ένα παιδί που δείχνει με χαρά, καμάρι και συστολή τα αγαπημένα του παιχνίδια».

Έτσι, ξανασυνάντησα μεγάλους αγαπημένους, τον Λειβαδίτη, τον Ελύτη, τον Καλβίνο, τον Πεσόα, τον Ρίτσο και άλλους, που, παράλληλα με το βιβλίο του Πέτρου, αποφάσισα να ανοίξω στο γραφείο μου και να ψιλοτσιμπάω αναγνώσεις (το ομολογώ).

Μέσα μου έδωσα μια υπόσχεση, πως –αν μη τι άλλο– τους μεγάλους μετρ της σημειολογίας θα τους ξαναδιαβάσω κάτω από το πρίσμα της εμπειρίας διαβάσματος της Σκιάς, αφού την αφήσω για λίγο να καταλαγιάσει μέσα μου. Νομίζω πως κάτι τέτοιο θα συμβεί και σε εσάς και πιστεύω πως αυτό είναι ένα άλλο μεγάλο προτέρημα του βιβλίου, να προσφέρει ερεθίσματα επανάκαμψης σε αγαπημένες λογοτεχνικές αναφορές.

 

 

ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΥΦΟΣ

Το συγγραφικό ύφος του κειμένου είναι λιτό και οικείο, ώστε να περνάει άμεσα το νόημα, παρόλο που πρόκειται για ένα επιστημονικό σύγγραμμα. Δεν υπάρχει ειδικό λεξιλόγιο και, όπου το συναντά κανείς, αυτό επεξηγείται άμεσα με απλό τρόπο και συχνά με εύκολα παραδείγματα.

Όμως, αυτό που μου άρεσε εμένα πολύ είναι η ζωντάνια και η παραστατικότητα του κειμένου και, τολμώ να πω, το λογοτεχνικό του ύφος.

Τίτλοι μεστοί, σχεδόν ποιητικοί:

  • Μια ελεγεία για μεταλλαγμένα παιδιά
  • Η δυστυχία των τεράτων και των παραμορφωμένων
  • Τα μάτια που με κοίταξαν: η Σκιά εν τη γενέσει της και το πρώιμο υλικό της
  • Το εργαστήρι παραγωγής νοημάτων
  • Η πλεξίδα συγκινησιακού και γνωστικού νοήματος
  • Παράδειγμα 2ο: ο θύτης, το θύμα, ο κύκλος του αίματος (κάτι σαν τον τίτλο της ταινίας «Ο μάγειρας, ο κλέφτης, η γυναίκα του και ο εραστής της», του Πίτερ Γκριναγουέι)
  • Χορεύοντας με τη Σκιά («Χορεύοντας με τους λύκους», Κέβιν Κόστνερ, Μάικλ Μπλέικ)
  • Η μοναξιά του έγκλειστου Αστερίωνα (πόσοι από εμάς δεν έχουν νοιώσει την απέραντη μοναξιά των Χριστουγέννων;)

και πολλοί πολλοί άλλοι, π.χ. Το βύθισμα στο απύθμενο κ.λπ.

Μεταφορές, εικόνες και παρομοιώσεις επιστρατεύονται με μαεστρία, με σκοπό την εύκολη κατανόηση του νοήματος:

  • Το κληροδότημα της σκιάς μέσω της μίμησης των οχυρωματικών της έργων
  • Οι παραμορφωτικοί καθρέφτες και η δημιουργικότητα

…και κλέβω κάποιες εκφράσεις:

  • Οι ιδιοκτήτες της εμπειρίας μας
  • Η αρχική εμπειρία επανεισάγεται και κυκλοφορεί διαρκώς. Έτσι παραμένει «αναμμένη» στο νου μας για ώρα.
  • Σαν να περπατώ βιαστικά και η ζακέτα μου να μαγκώνει σε ένα πόμολο πόρτας: νοιώθω ότι κάποιος με τράβηξε απότομα από πίσω.
  • Η Σκιά είναι σαν μια ιδιότυπη “κράμπα” του χρόνου μου.

Όλα αυτά και πολλά άλλα σε ένα μόνο υποκεφάλαιο. Και σταματώ διότι θα σας διαβάσω ολόκληρο το βιβλίο.

Ακόμα και η λαϊκή παράδοση και η μυθολογία βοηθούν: Ο Σίσυφος, ο Διγενής Ακρίτας.

 

 

ΠΟΣΟ ΜΑΣ ΑΓΓΙΖΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ;

Κυρίως, όμως, το βιβλίο «δούλεψε» μέσα μου την ώρα που το διάβαζα.

π.χ.,

  • Όταν μου ξεκαθάριζε κάποιες απορίες, όπως στο δεύτερο κεφάλαιο, που αναφέρεται σε πηγές του υλικού της Σκιάς και στον ρόλο της «μάνας», ή στο τρίτο κεφάλαιο, στη διανοητικοποίηση της εμπειρίας μέσω της υπερλειτουργίας της συνείδησης.
  • Ή όταν ταυτιζόμουν (για δες, πράγματι συμβαίνει αυτό και δεν συμβαίνει μόνο σε μένα), κυρίως εκεί που αναφέρεται στα επαναλαμβανόμενα σενάρια των σχέσεων, στο τρίτο κεφάλαιο, και στο τέταρτο, στους χειριστικούς μηχανισμούς της οικογένειας.
  • Και ακόμη, όταν μου παρουσίαζε μια γκάμα προτάσεων, με απάλλασσε από τον καταναγκασμό της θετικής σκέψης, που έχει γίνει καραμέλα-πιπίλα στις μέρες μας, ή με παρότρυνε να αγκαλιάσω το εσωτερικό παιδί και να δώσω μια απλόχερη «άφεση στις αμαρτίες μου» λέγοντας ένα απλό, μα γενναίο, «ό,τι έγινε –έγινε».

…και επειδή είμαι λάτρης του ταί τσι και της ήπιας στάσης στη ζωή, αγάπησα το τέλος του βιβλίου και τη δύναμη του «τόσο-όσο», που ήταν για μένα ανακουφιστικό, έως και καθαρτήριο.

Τέλος, σκεπτόμενη τι θα πω γι’ αυτήν την εκδήλωση, κατάλαβα πως, όσο διάβαζα, το βιβλίο λειτουργούσε μέσα μου έως και δημιουργικά: πάρα πολλές φορές, από το γραπτό του Πέτρου, μου ερχόντουσαν συνειρμικά εικόνες, σχήματα και φωτογραφίες που έχω τραβήξει ή θα ήθελα να βγάλω, μουσικά κομμάτια ή ταινίες του κινηματογράφου.

Πράγματι, το πέτυχε, το βιβλίο του Πέτρου λειτουργεί ολιστικά!!!

Και θα κλείσω με έναν αγαπημένο μου, λίγο προβοκατόρικο τρόπο, από το βιβλίο του Τανιζάκι Το εγκώμιο της Σκιάς:

«Και δεν έχετε δει, στα τρίσβαθα αυτών των μεγάλων κτισμάτων, εκεί όπου πια το φως του έξω κόσμου δεν μπορεί να διεισδύσει, πώς μια χρυσή πόρτα ή ένα χρυσό παραβάν θα τραβήξουν επάνω τους την απέραντα μακρινή αιχμή απ’ το φως του κήπου, μέσα απ’ όλο το ενδιάμεσο διάστημα, κι ύστερα θα το στείλουν πίσω σαν φέγγος ονειρικό;

Αυτή η αντανάκλαση ρίχνει στ’ αλήθεια ένα αχνό χρυσαφένιο φως στο διάχυτο σκοτάδι, σαν αυτό του ορίζοντα το δειλινό, και βρίσκω πως αυτό το πράγμα που ονομάζουμε χρυσάφι είναι εκεί μέσα που αναδεικνύεται στην πιο θλιμμένη του ομορφιά.»

 


 

«ΣΚΙΑ: ο σιωπηλός σύντροφος στο ταξίδι της ζωής μας»

[316 σελίδες]  [14,2 X 20,2 cm] – link to info on the book

2η έκδοση, ISBN 978-618-83861-0-5

[σε 200 αριθμημένα και υπογεγραμμένα αντίτυπα]
εκδόσεις ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΝΤΥΠΟΥ, 2018

1η έκδοση, ISBN 978-618-5321-14-7
εκδόσεις ΡΩΜΗ, 2018

____

Η 2η ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΑΤΙΘΕΤΑΙ

[ταχυδρομικώς, οπουδήποτε, χωρίς έξοδα αποστολής]

 

***στα βιβλιοπωλεία, συνήθως κατόπιν παραγγελίας

***ύστερα από επικοινωνία μαζί μου

Διαλέττη 17, 54621 Θεσσαλονίκη +30-2310-262872 +30-6977-210469

petrosthu@gmail.com

fb: Petros Theodorou (προσωπικό προφίλ)

fb: Petros Theodorou – WORKS (επαγγελματική σελίδα)

 

Εγγραφή στο Newsletter

You can change your mind at any time by clicking the unsubscribe link in the footer of any email you receive from us, or by contacting us at petrosthu@gmail.com. We will treat your information with respect. For more information about our privacy practices please visit our website. By clicking below, you agree that we may process your information in accordance with these terms.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here: https://mailchimp.com/legal/

 Newsletter Permissions * :