Αναλυτική παρουσίαση του βιβλίου των ερώτων

Έρωτας: ο μοναδικός, συγκεκριμένος «Άλλος» και η άβυσσος του βλέμματος 

Το θέμα του βιβλίου των ερώτων είναι μια βαθύτατη και πολυδιάστατη εμπειρία.
Ο έρωτας, στα 3 πρώτα από τα 13 Κεφάλαια του βιβλίου, προσεγγίζεται ως ένα όλον αισθημάτων, αναγκών, σκέψεων, αισθήσεων και νοημάτων, το οποίο συνιστά ένα υπαρξιακό δράμα ζωής και θανάτου.

Ένα δράμα που ξετυλίγεται σε συνάρτηση με απολύτως ορισμένα χαρακτηριστικά κάποιου ξεχωριστού «Άλλου», μονάκριβου και απολύτως μοναδικού για το βίωμα  κάθε ερωτευμένου.

Στο βιβλίο σκιτσάρονται με μεγάλη σαφήνεια οι οι λόγοι για τους οποίους, στον κάθε έρωτα, τα μάτια του εκάστοτε επιλεγμένου Άλλου που μας κοιτάζουν, μας κοίταξαν ή θα μας κοιτάξουν, γίνονται στολισμένα παράθυρα αλλότριων κόσμων.
Μεγάλων, συναρπαστικών, γοητευτικών κόσμων που προσκαλούν – και αιχμαλωτίζουν. Γίνονται συγκλονιστικές αφορμές χαράς, πόνου, ζωής και πολλών, πάρα πολλών θανάτων.
Κι ακόμα, είναι ικανά να φέρνουν ξανά στη βιωματική μας μνήμη εκείνα τα πρώτα, αρχαία γονεϊκά μάτια που μας πρωτοκοίταξαν όταν γεννηθήκαμε.

Έτσι, αυτή η παροντική αναλαμπή ενός μακρινού και μη συνειδητού «τότε» που σπινθηρίζει στα μάτια του Άλλου, επιδρά με πολλούς τρόπους στο πώς βιώνουμε τον κάθε λογής έρωτά μας.
Ο ερωτευμένος λοιπόν «καρφώνεται» επίμονα σε εκείνα ή τα άλλα απολύτως συγκεκριμένα μάτια, εκεί δα, δίπλα του, τα οποία τώρα τον κοιτούν και τον τραβούν στην άβυσσό τους – μιαν άβυσσο που με την αμείλικτη λογική των συγκοινωνούντων δοχείων, τρυπώνει στον κόσμο του και ενώνεται με τη δική του.

Έρωτας και Σκιά

Το φαινόμενο του έρωτα, για τον συγγραφέα, σχετίζεται άμεσα με την έννοια της «Σκιάς», η οποία ήταν το θέμα του προηγούμενου βιβλίου του. Η Σκιά έχει να κάνει με έναν μηχανισμό που ενεργοποιείται γενικότερα, όταν δεν αντέχουμε γεγονότα, ανάγκες, συναισθήματα, εμπειρίες, σε σημείο που να νιώθουμε πως θα μας αφανίσουν.

Η λέξη «Σκιά» είναι ένας τρόπος περιγραφής  ενός νοητού «χώρου», βαθιά μέσα μας, στα αχανή τοπία της μη συνειδητής μας απεραντοσύνης. «Εκεί κάτω»  απομονώνουμε όψεις του εαυτού μας που βιώνουμε ως «επικίνδυνες» και ανεπιθύμητες, διότι περιλαμβάνουν έντονα και απειλητικά συναισθήματα.

Η ανάδειξη της σχέσης του έρωτα με τη Σκιά συνιστά την εντελώς προσωπική σύλληψη του συγγραφέα και την πρωτότυπη σφραγίδα της μελέτης αυτής. Ταυτόχρονα, είναι ο στηρικτικός ιστός επάνω στον οποίο ξεδιπλώνεται όλο το περιεχόμενο του βιβλίου.
Ειδικότερα, στο 4ο Κεφάλαιο, με γνώμονα τη Σκιά, παρουσιάζεται με τρόπο απολαυστικό η «συμπτωματολογία» (η φαινομενολογία) του ερωτευμένου.

Κι ακόμη, στο 6ο Κεφάλαιο, γλιστρούμε «κάτω» από την επιφάνεια πάμπολλων και συχνά επαναλαμβανόμενων σεναρίων ερώτων της καθημερινότητάς μας, για να δούμε πεντακάθαρα τους βαθύτερους Σκιώδεις μηχανισμούς που τα παράγουν.
Στο δε 12ο Κεφάλαιο, γίνεται αναφορά στα «Παρατράγουδα» του έρωτα, στις περιπτώσεις δηλαδή, όπου η σχέση έρωτα και Σκιάς γίνεται εξαιρετικά δυσλειτουργική.

Έρωτας και θάνατος

Ο έρωτας είναι μία μεθυστική εμπειρία. Γι’ αυτό και το τέλος των ερώτων μας συχνά θεωρείται ατυχία, αποτυχία, κακό συμβάν, έκπτωση από έναν παράδεισο – που υπάρχει μόνο στη φαντασία μας.

Στο βιβλίο όμως των αιρετικών της αγάπης, όταν ερωτευόμαστε και διαβαίνουμε τις πύλες των ματιών του Άλλου, στην ουσία, πέφτουμε μέσα μας.
Μέσα στις δικές μας αχανείς χαράδρες – και πέφτοντας χτυπάμε στις μυτερές και μυστικές γωνιές που συνθέτουν τη βαθύτερη υποδομή της δικής μας ύπαρξης.
Η αρχή και το τέλος της σήραγγας του έρωτα, είναι ίδια: η δική μας οντότητα.

Στον έρωτα, ο Άλλος είναι ένας καθρέφτης, μια διάφανη επιφάνεια, ένα ολόγραμμα, το οποίο βλέπουμε όπως θέλουμε και χρειαζόμαστε να το δούμε, εμείς. Είμαστε εμείς που προβάλλουμε στον καθρέφτη του Άλλου ό,τι είδωλο θέλουμε να μας επιστρέψει.
Γι’ αυτό και αγγίζοντας τον Άλλον, το χέρι μας τον διαπερνά, αγγίζουμε τον ίδιο μας τον εαυτό. Κι αν περάσουμε ολόκληροι μέσα του, βυθιζόμαστε σε εμάς τους ίδιους: μέσα από «εσένα» συναντώ «εμένα», αυτή είναι η πεμπτουσία της συνάντησης στον έρωτα.

Και αν σκεφτούμε ότι όλα -και εμείς μαζί τους- αλλάζουν ασταμάτητα, αυτή η ουσιαστικά μοναχική διαδικασία «προβολής» στην οποία στηρίζεται η εμπειρία του έρωτα, δεν μπορεί να κρατήσει πολύ.
Το τέλος των ερώτων μας είναι απολύτως φυσιολογικό και επέρχεται πάντα, χωρίς κανένας να φταίει γι’ αυτό. Οι έρωτές μας γεννιούνται και πεθαίνουν απλώς λόγω της ίδιας μας της κατασκευής, η οποία διαμορφώνει και τη φύση αυτού του μεγαλειώδους φαινομένου.

Από αυτήν την άποψη ο έρωτας είναι μια σχοινένια κρεμαστή γέφυρα στα εντός μας βάραθρα και, κατ’ αρχάς, ένας «γάμος χωρίς νυμφίους», αφού περνώντας τις πύλες των ματιών του Άλλου πέφτουμε μέσα μας. Οπότε, αφού στον γάμο λείπει ο πραγματικός νυμφίος, ο έρωτας μοιραία είναι επίσης «ένας θρήνος χωρίς νεκρό».

Όλο το 5ο Κεφάλαιο ασχολείται με τη γεύση θανάτου που συνοδεύει το πέρας των ερώτων μας, ακριβώς λόγω του οποίου η εμπειρία του έρωτα συμβάλλει όσο λίγα πράγματα στην ανακατάταξη της οντότητάς μας, στην εξοικείωση με τη θνητότητά μας, άρα και στο ουσιαστικό προχώρημά μας στη ζωή.

Έρωτας, αγάπη και σεξουαλικός πόθος, πέρα από συνήθεις προκαταλήψεις.

Για τον συγγραφέα, οι ανάγκες μας για έρωτα, αγάπη και σεξ συνιστούν τρεις αυτόνομους και μόνο εν μέρει σχετιζόμενους αστερισμούς αναγκών.

Η Εισαγωγή είναι μία σύντομη παρουσίαση αυτής της ασυνήθιστης ιδέας, που συνιστά τον σκελετό όλων των τοποθετήσεων του βιβλίου. Σύμφωνα με αυτήν την ιδέα, ο καθένας από αυτούς τους αστερισμούς διαθέτει το χαρακτηριστικό χρώμα της δικής του ανεξάρτητης ταυτότητας.

Οι τρεις εν λόγω μεγάλες ομάδες αναγκών, αν και σαφώς συναντιούνται και τέμνονται μερικώς, αντιπροσωπεύουν εν πολλοίς αυτόνομες στον πυρήνα τους εκδηλώσεις της ύπαρξής μας.
Με κανέναν όμως τρόπο δεν είναι τρεις παραλλαγμένες εκφράσεις ενός μόνο φαινομένου της ψυχικής μας ζωής και, κυρίως, δεν ιεραρχούνται με κανενός είδους ηθικό γνώμονα.

Η αγάπη δεν είναι «ανώτερη» και πιο «ώριμη» από τον έρωτα και τον σεξουαλικό πόθο – άσχετα από τους σημερινούς μύθους περί της τέλειας, εξιδανικευμένης συντροφικής σχέσης – στις ζημίες τις οποίες επιφέρουν αυτοί οι μύθοι, αναφέρεται επισταμένα ο συγγραφέας.
Έρωτας, αγάπη και πόθος παραμένουν σε όλη μας τη ζωή ανεξάρτητοι (και συχνότατα συγκρουόμενοι) κόσμοι προσωπικών σημασιών, με τον καθένα τους να διαθέτει τη δική του ζωική ενέργεια.

Δηλαδή, αυτός που ερωτεύεται δεν αγαπά αναγκαστικά (και αντίστροφα). Αυτός που ποθεί δεν ποθεί μόνο γιατί είναι ερωτευμένος (και αντίστροφα).
Και, προπαντός, δεν υπάρχει ο ιδανικός σύντροφος με τον οποίο είμαστε αιωνίως τρελά ερωτευμένοι, αγαπιόμαστε συνοδοιπορώντας στη ζωή, ενώ σπαρταρούμε από την ηδονή που χαρίζουμε αδιαλείπτως ο ένας στον άλλον.

Έρωτας: ουσία και φλυαρία

Το βιβλίο αυτό είναι μια εμπεριστατωμένη μελέτη που προσεγγίζει σε πολύ μεγάλο βάθος και εξαιρετικά πολύπλευρα τον έρωτα, από ασυνήθιστες θέσεις θέασης αυτού του συγκλονιστικού φαινομένου.

Για παράδειγμα, στις σελίδες του, ο έρωτας θεωρείται πολύ πέρα από κάποιο ανώριμο, εφηβικού τύπου συναίσθημα που μας ζαλίζει μέχρι να «ωριμάσουμε» και περιορίζει την όποια πνευματική μας εξέλιξη, ούτε συρρικνώνεται σε μία απλή απόπειρα να «διορθώσουμε» τις ατέλειες της μάνας μας.
Επίσης, δεν καταγράφεται διόλου ως κάποια αφηρημένη δύναμη ζωής, που μας σπρώχνει όλο όρεξη, ορμή, ενθουσιασμό, προς ένα αόριστο και εντελώς απρόσωπο άνοιγμα στον κόσμο.
Ούτε ως κάποια υποτιθέμενα βαθιά αγάπη που μυστηριωδώς, παρότι γερνά, καταφέρνει να μένει ολοζώντανη και σπαρταριστή για μπόλικες δεκαετίες.

Με τα θέματα αυτά, και ιδιαίτερα με τη μόδα της υποχρεωτικής αγάπης προς όλους και όλα, καταπιάνονται το 7ο, το 9ο, το 10ο και το 11ο Κεφάλαιο.
Στις σελίδες αυτές γίνεται μια τολμηρότατη απόπειρα να φανεί το πώς οι πλατωνικές ιδέες,  ο εκχριστιανισμός τους και ιδιαίτερα οι σύγχρονες μεταμοντέρνες εκδοχές τους έχουν εκφυλίσει την έννοια της αγάπης, συγχέοντάς την τραγικά με τον έρωτα ή θεωρώντας την ως κάτι «ανώτερό» του. 

Επίσης, στα Κεφάλαια αυτά γίνεται γενναία αναφορά στο σημερινό, κωμικοτραγικό χάος και τις συγχύσεις για τα περί των σχέσεών μας.
Παράλληλα, επισημαίνεται αιχμηρά η ενίοτε προχειρότητα αρκετών «ειδικών» που «διαφωτίζουν τα πλήθη» και υπογραμμίζεται το ολέθριο αποτέλεσμα της φτηνής πληροφορίας, που ωστόσο ευρύτατα κυκλοφορεί (ιδιαίτερα στο διαδίκτυο).

Ξεχωριστή θέση έχει το 8ο Κεφάλαιο. Πρόκειται για μία ιδιότυπη και εντελώς προσωπική ματιά στον ορισμό της σεξουαλικότητας, έτσι που να είναι εφικτή η σύνδεσή της με τον έρωτα, πέρα από τις κλασικές παρανοήσεις και προκαταλήψεις.

Διάφορα γνωρίσματα του βιβλίου

Ο τρόπος γραφής είναι απλός, ελεύθερος ως προς το στυλ, τη γλώσσα και τη σύνταξη.
Το ύφος φροντίστηκε πολύ ώστε να μην είναι ξύλινο, ψυχρό, ή να «ψυχολογικίζει».
Δεν είναι διόλου ακαδημαϊκό, αλλά χαρακτηρίζεται από έντονη ποιητική, υπαρξιακή και συχνά χιουμοριστική διάθεση.

Το βιβλίο δεν απευθύνεται στον «ειδικό» και ο αναγνώστης δεν χρειάζεται καμία απολύτως προηγούμενη σχετική γνώση για να περιηγηθεί στις σελίδες του.
Θέματα ορολογίας δεν υπάρχουν και ο συγγραφέας δεσμεύτηκε να ξεκαθαρίζει πάντοτε τι ακριβώς εννοεί με τις λέξεις που χρησιμοποιεί.

Η πρόθεση του συγγραφέα δεν είναι διδακτική, ούτε να φτιάξει ένα εγχειρίδιο αυτογνωσίας ή οδηγιών του είδους «ένδεκα τρόποι να είστε ευτυχισμένοι με τον σύντροφό σας».

Το κείμενο είναι σαφώς μεγάλο. Όμως είναι ξεκάθαρα δομημένο και κατανέμεται σε μικρές ενότητες με καθαρά διαχωρισμένες παραγράφους, όποτε κλείνει κάποιο νόημα.
Αυτά τα γνωρίσματα, όπως και η σαφήνεια της πλοήγησης από το ένα Κεφάλαιο στο άλλο, καθιστούν εύκολη την ανάγνωση – πάντα έχοντας κατά νου τον ενεργητικό αναγνώστη, ο οποίος επιθυμεί και επιλέγει να γνωρίσει το βιβλίο.

Άλλωστε τα παραδείγματα είναι άφθονα, ενώ οι αναφορές στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο είναι απολαυστικά συμπληρώματα.
Βέβαια, το ότι το βιβλίο κυλά αβίαστα, δεν αποβαίνει σε βάρος της σοβαρότητας ή της ποιότητας της άφθονης πληροφορίας που παρέχει,  συνδυάζοντας την ταυτότητα απολαυστικού αναγνώσματος και συστηματικής μελέτης ή ακόμη και κειμένου αναφοράς.

Ένα μοναδικό εύρημα που χαρακτηρίζει το βιβλίο, είναι ότι στο τέλος κάθε ενότητας και πριν από την αρχή της επόμενης, παρεμβάλλεται ως επωδός και ένα Παράθεμα (σύντομο απόσπασμα ποιήματος, πεζού, στίχων τραγουδιού) ή μία μικρή Εκμυστήρευση ανωνύμου.

Έτσι δημιουργείται ένα κείμενο το οποίο λειτουργεί ως υπο-κείμενο, με το δικό του ύφος και τους δικούς του νόμους, «κάτω» από το κυρίως περιεχόμενο του βιβλίου.
Ο στόχος είναι η ανάγνωσή του να γίνει, υπό μία έννοια, πιο βιωματική.
Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ξεχωριστή βιβλιογραφία των Παραθεμάτων (238 συνολικά).

Τελικά

Το βιβλίο των ερώτων αναζητά τον καθένα που ψάχνει να χαράξει τη δική του αλήθεια στο πώς συναντά, αγαπά, ερωτεύεται και ποθεί τα μάτια του Άλλου στους λαβυρίνθους των σχέσεών μας, παρά τον κίνδυνο να χαρακτηριστεί στην πραγματικότητα ή στη φαντασία του ως «αιρετικός της αγάπης». Κι ακόμη, αναζητά:

*Όσους
έχουν αφήσει πίσω τους, με περισσή αρετή και τόλμη, την υπερβολική συμμόρφωση στα προσωπεία των ρόλων που πλέον χρειάζεται να φορούμε ανενδοίαστα, προκειμένου να επιβιώνουμε, με υποκριτική αξιοπρέπεια, στις συλλογικές μας πραγματικότητες.

* Όσους
συνεχίζουν σε πείσμα των καιρών να συναντιούνται στη ζώνη του λυκόφωτος, αναζητώντας βλέμματα και αγγίγματα πέρα από αυστηρούς, βαρετούς αλλά και απειλητικούς για την ύπαρξη κανόνες.

* Όσους
επιμένουν να ξεμυτίζουν από τις οθόνες των κινητών και τολμούν με προσοχή και διακριτικότητα εκείνα τα μεγάλα ρίσκα και τις παραβάσεις ψυχής και σώματος, οι οποίες μας επιτρέπουν να νιώθουμε ακόμα ζωντανοί, να εισπνέουμε δικαιωματικά το οξυγόνο που μας χαρίζουν οι συναντήσεις μας με τα χίλια πρόσωπα του Άλλου.

Κι όλα αυτά γιατί ο έρωτας είναι μια εμπειρία θαυμάτων,
ικανή για πολλά πράγματα. Ας πούμε:

* Να στοιχειώνει τον ερωτευμένο και να του γεννά
μια αβάσταχτη ανάγκη προσκόλλησης στον Άλλον, μια ακατανίκητη εξάρτηση, καθώς και μια αβυσσαλέα αγωνία στην παραμικρή πιθανότητα επικείμενης εγκατάλειψης.

* Να του δημιουργεί την παράλογη βεβαιότητα
ότι γνωριζόταν από πάντα με τον Άλλον, ότι η συνάντησή τους ήταν ένα μοιραίο γεγονός του οποίου την εξέλιξη τίποτα δεν μπορεί να διαταράξει.

* Να τον περιλούζει με τη σχεδόν μεταφυσική σιγουριά
μιας αρμονίας και μιας βαθύτατης οικειότητας, που δεν δικαιολογείται από το πόσο και πώς γνωρίζει τον Άλλον.

* Να υπνωτίζει τον ερωτευμένο με τη βεβαιότητα
πως ο Άλλος έχει κλέψει και κατέχει κάτι από τον ίδιο τον πυρήνα της ύπαρξής του, αφήνοντάς τον αθεράπευτα λειψό – έτσι που και μόνο με το χάδι της ματιάς του Άλλου, τα θραύσματα ενός σπασμένου κόσμου επανέρχονται αυτομάτως στη θέση τους και ξανασυναρμολογούν ιδανικά, σε μία και μόνο αλλά απέραντη στιγμή, τις εικόνες ολόκληρης της ζωής του ερωτευμένου.

* Να γεννά την εντελώς παράδοξη νοσταλγία ενός μέλλοντος
το οποίο δεν ήρθε ακόμα, αλλά είναι σαν να έγινε κιόλας παρελθόν, σε μια παράξενη αγκύλη του χρόνου μας.
Λες και το «τότε» της γέννησής μας στον πλανήτη γίνεται ένας αόρατος καμβάς, επάνω στον οποίο η αρχή και το τέλος όλων των ερώτων μας ενώνουν τα άκρα τους, σε έναν συνεχή βρόχο λήθης και νοσταλγίας.

Εγγραφή στο Newsletter

You can change your mind at any time by clicking the unsubscribe link in the footer of any email you receive from us, or by contacting us at petrosthu@gmail.com. We will treat your information with respect. For more information about our privacy practices please visit our website. By clicking below, you agree that we may process your information in accordance with these terms.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here: https://mailchimp.com/legal/

 Newsletter Permissions * :